<title_newspaper="Przekrj"> 
<title_article="Pierwowzr Staczyka Matejki"> 
<author_1=dr Gustaw Groeger>
<author_2=>
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1954">
<month="7">
<date=1954-07-04>
<period=w> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
Wrd wielu postaci stworzonych przez pdzel Matejki, bd z fantazji, bd na podstawie dawnych pieczci i miniatur, jedn z najpopularniejszych jest Staczyk, nadworny bazen szeregu krlw polskich z rodu Jagiellonw a to Jana Olbrachta, Aleksandra, Zygmunta I Starego i Zygmunta Augusta.
Pierwszym obrazem majcym za temat Staczyka, jest obraz modzieczy Matejki z r. 1856 pt. Staczyk udajcy bl zbw. Matejko mia wwczas zaledwie 18 lat i by jeszcze uczniem szkoy malarskiej w Krakowie.
W nrze 279 Przekrj da na okadce dwubarwn fotografi tego obrazu, przedtem mao znanego gdy by w posiadaniu prywatnym i nie by reprodukowany. W tym samym nrze Przekroju zamieszczony by take dla porwnania pniejszy obraz Matejki pt. Staczyk na balu u krlowej Bony po utracie Smoleska, malowany w 1862 r.
O matejkowskiej koncepcji postaci Staczyka wiele pisano.
Wszystkie te rozwaania jednak pominy kwesti, czy Matejko w plastycznym ujciu bazna wzorowa si na jakim istniejcym ju wizerunku, czy te posta t stworzy wycznie z fantazji.
Ot okazuje si, e Matejko znalaz gotowy wzr do postaci bazna w sawnym Kodeksie Behema z r. 1505, zawierajcym przepisy Miejskiego Krakowskiego Prawa cechowego. Kodeks ten znajduje si w Bibliotece Jagielloskiej w Krakowie i mody Matejko mia do niego dostp.
Jedna z piknych kolorowych miniatur Kodeksu przedstawia Goda Cechowe cechu tzw. Tasznikw, czyli Kaletnikw, Miechownikw tj. rzemielnikw wyrabiajcych torebki i mieszki na pienidze.
Na miniaturze trzy postacie trzymaj w rkach trzy tarcze z godami tego cechu. rodkow postaci jest bazen w kapturze z dzwonkami i on to sta si wzorem dla modego Matejki. 
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language>
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>
